Kom uit je luie stoel!

Marleen Janssen Groesbeek, lector Sustainable Finance and Accounting

 

Als we niets doen aan onze CO2-uitstoot in de komende jaren, dan gaat de gemiddelde temperatuur op aarde niet met 2 graden Celsius omhoog, maar misschien wel met 4 of zelfs met 6. Over hoe erg dat precies kan uitpakken, weet nog niemand. Er kunnen allerlei kettingreacties ontstaan die het leven op aarde aanzienlijk moeilijker maken. Wat we wel weten dat zelfs als we in staat zijn om op die grens van 2 graden Celsius opwarming te blijven, we extreme weersomstandigheden kunnen verwachten, zoals lange periodes van droogte of juist lange periodes van heel veel regen.

Het besef dat we wat aan de klimaatverandering moeten doen, is nu ook langzaam tot grote beleggers doorgedrongen. Dat bleek de afgelopen week tijdens grote conferentie over verantwoord en duurzaam beleggen in Londen. De vraag die daar gesteld werd was: zijn institutionele beleggers onderdeel van het probleem of onderdeel van de oplossing van klimaatverandering?

Institutionele beleggers zijn pensioenfondsen, vermogensbeheerders, verzekeringsmaatschappijen, beleggingsfondsen, banken, en andere partijen die miljoenen en miljarden beleggen van andere mensen. Mensen die graag een appeltje voor de dorst hebben of sparen voor hun pensioen of de studie van hun kinderen. Als we weten dat het leven op aarde niet meer zo leuk wordt als het klimaat drastisch verandert, dan zou het de plicht van die grote beleggers moeten zijn om te zorgen dat dat geld voor later goed belegd wordt. Zo goed dat we na 30 jaar niet alleen geld hebben, maar dat er ook nog een goede samenleving is waar dat geld betekenis heeft. Wat heb je aan 3000 euro in de maand, als je de hele zomer moet binnen zitten omdat het alleen maar regent en regent. En als brood, pasta en andere graanproducten onbetaalbaar zijn geworden omdat de landen waar dat graan vandaan moet komen, al maanden geen druppeltje regen gezien hebben.

Kortom, van institutionele beleggers mag verwacht worden dat ze anticiperen op dat soort risico’s en hun beleggingsbeleid aanpassen. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. De grote beleggers, waaronder de Nederlandse pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen, hebben miljarden belegd in fossiele brandstoffen, in olie- en gasbedrijven en in kolenmijnen. Kolenstook voor elektriciteitscentrales is populair, niet alleen in Nederland, maar ook in Azië. Kolen zijn goedkoop en als je ze uit ontwikkelingslanden haalt, dan zijn ze helemaal een koopje. Maar Polen en Duitsland sturen ook nog steeds mijnwerkers onder de grond. De productie van kolen wordt ook nog flink gesubsidieerd. De scheikundigen onder ons weten dat het verbranden van kolen aanzienlijk meer CO2 genereert dan bijvoorbeeld aardgas. En bruinkool, wat onze Oosterburen graag verbranden, genereert nog de meeste CO2.

We moeten onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen afbouwen. Dat is een feit. Onmiddellijk alle aandelen van kolenmijnen en oliemaatschappijen verkopen lijkt een logische keuze. Helaas als alle pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen dat in een keer doen, dan daalt niet alleen heel snel de prijs, wat weer ten koste gaat van andere pensioenspaarders, maar dan raken we ook onze invloed op die fossiele-brandstofproducenten kwijt en dat is geen goed idee als we ze tot ander gedrag willen aanzetten. Bovendien, we willen juist van de afhankelijkheid van bijvoorbeeld het Midden-Oosten af.

Institutionele beleggers spelen een heel belangrijke rol. Zij moeten in gesprek gaan met de bedrijven die hun bestaansrecht ontlenen aan het produceren van fossiele brandstoffen. Dat noemen we ‘investor engagement’. Beleggers moeten de sector overtuigen van de noodzaak van transitie van fossiele naar hernieuwbare energiebronnen.

Dat verkoop daarbij een stok achter de deur is, spreekt voor zich. Maar het is ook interessant om op aandeelhoudersvergaderingen het bestuur van bijvoorbeeld een olieproducent de decharge te onthouden als het niet hun investeringsbeleid aanpast. Decharge van bestuur wordt jaarlijks gegeven als de jaarcijfers zijn goedgekeurd. Door geen decharge te geven, geven aandeelhouders aan dat het bestuur zijn verantwoordelijkheden voor de onderneming niet goed hebben vervuld.

Wij als pensioenspaarders kunnen een belangrijke rol spelen in deze transitie door ons pensioenfonds te vertellen dat wij graag zien dat het de druk op fossiele-brandstofproducenten opvoeren. Wij als belastingbetalers moeten ophouden te stemmen voor parlementsleden die de kolenstook niet willen stoppen. De macht van de gewone burger om te zorgen voor een samenleving die goed is voor huidige en toekomstige generaties is veel groter dan hij of zij denkt. Dus kom uit je luie stoel en doe wat voor een gezonde oude dag.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>