Waarom doen banken aan de circulaire economie?

De onderstroom van de circulaire economie kom je tegenwoordig overal tegen: er is een overvloed aan initiatieven, convenanten en Green Deals om de circulaire economie in de praktijk uit te proberen. De bovenstroom krijgt ook vorm, bijvoorbeeld met de Energieagenda en het Rijksbrede programma CE van de Rijksoverheid. Maatschappelijk betrokken partijen en circulaire opportunisten kwamen dan wellicht het eerst, de rest gaat inmiddels gelijk op. Ook de grootbanken laten dus van zich horen. De Rabobank en ABN AMRO hebben zelfs hun positionering en profiel op duurzaamheid geënt. Uiteraard moet ook de circulaire economie gefinancierd worden, maar hoe raken betrokkenheid en zakelijke afwegingen elkaar?

In reclames benadrukken banken hun maatschappelijke betrokkenheid, hun zakelijke ziel en duurzame horizon. Ze hebben natuurlijk ook wel wat goed te maken. Toch toont het vooral zakelijk inzicht. Banken zien hun verdienmodellen veranderen, bijvoorbeeld in de sector bouw en vastgoed. Steeds vaker hoeven gebouwen niet voor 100% gefinancierd te worden omdat de installaties, gevels en dergelijke eigendom van de leveranciers blijven. Die houden de geleverde spullen op hun balans en verdienen aan de services. Zij financieren dat op hun beurt niet met eigen middelen, daar zitten ook weer vermogensverschaffers achter. Het is voor banken dus essentieel om dat te volgen en er hun producten op aan te passen. Ten tweede hebben de banken zakelijke interesse in het financieren van de investeringen die bedrijven moeten doen in het – verplicht – verduurzamen van hun processen en gebouwen. Die interesse komt ook omdat banken een beetje bezorgd zijn of hun bedrijfsklanten al die lasten wel kunnen dragen. Hoeveel kost het immers niet om van een F-label naar een C-label te gaan? Ten derde willen banken leren wat het betekent om niet naar de directe kosten van een investering te kijken, maar naar de life cycle costs. Kun je meer investeren, omdat je durft te stellen dat het gebouw een hogere eindwaarde heeft en het bedrijf lagere onderhouds- en energiekosten? Of dat ook zo uitkomt is niet te bewijzen. Daarom zie je dat banken vaak ook launching customer zijn voor kleinere bedrijfsklanten die hierin iets aan het doen zijn. Financiering geeft dan de scale up die nodig is voor hun innovaties en wellicht wat meer zekerheid over de toekomst.

Kortom, banken bestuderen hoe verschillende vormen van financieren kunnen helpen om verdienmodellen in de circulaire economie een duw te geven. Waarbij ze hun eigen verdienmodel goed voor ogen hebben en hopen hun prominente plek ook in de circulaire economie te kunnen behouden. Want die plek is in tijden van block chains en bitcoins lang niet zo vanzelfsprekend meer.

Han van Son
Associate lector Drijfveren Duurzaam Ondernemen

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *